Na Mwandishi Maalum
Tatizo la usikivu linaongezeka duniani. Kuna zaidi ya watu bilioni 1.5 ambao wanaishi na aina fulani ya upotevu wa usikivu.
Idadi hiyo ni kwa mujibu wa Shirika la Afya Duniani [WHO] na karibu watu milioni 40 katika Kanda ya Afrika wanaathiriwa na upotevu wa usikivu wa kiwango cha ulemavu.
Mzigo huu unaathiri zaidi nchi zenye kipato cha chini na cha kati, ambako upatikanaji wa huduma za kinga, utambuzi wa mapema na matibabu bado ni mdogo.
Mkurugenzi wa WHO-AFRO Prof. Mohamed Janabi amesema hayo katika tamko lake la hii leo kwa vyombo vya habari kuhusu Siku ya Usikivu Duniani.
Maadhimisho hayo mwaka huu yamepewa kauli mbiu isemayo 'Kutoka kwenye jamii hadi madarasani: huduma ya usikivu kwa watoto wote'.
Lengo lake ni kukumbusha kwamba msingi wa afya na fursa za maisha huanza utotoni. Usikivu ni muhimu kwa mawasiliano, lakini pia kwa ukuaji wa hotuba na lugha, ujifunzaji na mwingiliano wa kijamii.
"Mara nyingi, upotevu wa usikivu hueleweka vibaya au kupuuzwa," amesema Prof. Janabi.
Amesisitiza "Watoto wasioweza kusikia vizuri wanaweza kupewa majina yasiyo sahihi kama wabishi, wasiozingatia au wenye uwezo mdogo wa kujifunza, ilhali kwa hakika wanakabiliwa na hali ya kiafya inayoweza kuzuilika na kutibika.
"Bila utambuzi wa mapema na msaada stahiki, upotevu wa usikivu unaweza kuathiri mafanikio ya kielimu, kupunguza fursa za baadaye, na kuchangia kutengwa kijamii,".
Sehemu kubwa ya mzigo huo inaweza kuzuilika. Hadi 60% ya upotevu wa usikivu kwa watoto unaweza kuepukika kupitia hatua rahisi na zenye gharama nafuu za afya ya umma.
Magonjwa kama maambukizi ya sikio na nta iliyoziba sikio yanaweza kutambuliwa mapema na kutibiwa kwa ufanisi katika ngazi ya huduma za msingi za afya.
Utambuzi wa mapema na matibabu kwa wakati huwawezesha watoto kushiriki kikamilifu shuleni na katika jamii.
"Shule ni jukwaa lenye nguvu kwa ajili ya utambuzi wa mapema na hatua za haraka. Kuingiza uchunguzi wa usikivu katika programu za afya shuleni huwezesha kubaini mapema changamoto za usikivu, kuwapeleka watoto kwenye huduma stahiki, na kuwaunga mkono ili washiriki kikamilifu katika elimu.
"Njia hii inaendana na mfumo wa WHO wa shule zinazokuza afya, unaohamasisha elimu ya afya, mazingira salama, na ushirikiano thabiti kati ya familia, shule na huduma za afya," amesema.
Ofisi ya Kanda ya Afrika ya WHO imejizatiti kusaidia nchi sanachama kuimarisha huduma za afya ya masikio na usikivu ndani ya mifumo yao ya kitaifa ya afya.
"Tutaendelea kusaidia nchi kupanua huduma kwa kutoa miongozo na rasilimali za kiufundi za WHO, ikiwemo zana kama Mwongozo wa Utekelezaji wa Uchunguzi wa Macho na Usikivu kwa Watoto wa Umri wa Shule.
"Nyenzo hizi husaidia nchi kuandaa na kutekeleza sera na programu zinazotegemea ushahidi ili kupanua upatikanaji wa huduma," amesema Prof. Janabi.
WHO pia inatoa msaada wa moja kwa moja kwa nchi kuingiza huduma za afya ya masikio na usikivu katika huduma za msingi za afya, ikiwemo kupitia Kifurushi cha WHO cha Afua Muhimu za Magonjwa Yasiyoambukiza (WHO PEN).
Kuimarisha huduma katika ngazi hii kunahakikisha kwamba kinga, utambuzi wa mapema na matibabu vinafika kwa jamii zinakohitajika zaidi.
Amesisitiza "Katika Siku hii ya Kimataifa ya Usikivu Duniani, ninatoa wito kwa serikali, wadau, walimu, jamii na familia kutanguliza afya ya masikio na usikivu kama sehemu ya juhudi pana za kuimarisha afya ya watoto, elimu na ujumuishi.
"Kwa kuwekeza katika kinga, utambuzi wa mapema na huduma, tunaweza kulinda uwezo wa watoto kujifunza, kuwasiliana na kufikia uwezo wao kamili.
"Kwa pamoja, tunaweza kuhakikisha hakuna mtoto barani Afrika anayeachwa nyuma kwa sababu ya upotevu wa usikivu unaoweza kuzuilika.
"Kwa pamoja, tunaweza kujenga mustakabali ambapo kila mtoto anapata fursa ya kusikia, kujifunza na kufanikiwa," amesema Prof. Janabi.
Chapisha Maoni